Ιερός Καθεδρικός Ναός Αγίου Νικολάου Αχαρνών
Αγαπητοί μου αδελφοί και αδελφές,
Την ιερή αυτή ημέρα, ως φιλόχριστοι και φιλοπάτριδες, με έντονο ενθουσιασμό συγκροτήσαμε -καθηκόντως- πνευματικό πανηγύρι για να τιμήσουμε διπλή εορτή· μία Είσοδο και μία Έξοδο.
Πρωτίστως, τιμούμε την ένδοξη Είσοδο του Κυρίου και Θεού μας, Ιησού Χριστού, στην πόλη των Ιεροσολύμων. Σαν πλησιάζει τα τείχη ο Μεγάλος Διδάσκαλος, οι κάτοικοι σπεύδουν να Τον υποδεχθούν μετά βαΐων και κλάδων, κράζοντας και λέγοντας «εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου· ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις». Ο Χριστός, ωστόσο, έχει επισκεφθεί τα Ιεροσόλυμα αρκετές φορές. Εύλογα, λοιπόν, θα αναρωτηθεί κάποιος: γιατί η σημερινή Είσοδος αποτελεί τόσο μεγάλη εορτή;
Διότι συνιστά την τελευταία Του επίσκεψη στα Ιεροσόλυμα, και ο Κύριός μας το γνωρίζει πολύ καλά αυτό. Γνωρίζει ότι στα Ιεροσόλυμα πρόκειται να προδοθεί, να συκοφαντηθεί, να εμπαιχθεί. Γνωρίζει ότι ο όχλος που σήμερα με ευλάβεια φωνάζει «ὡσαννά», εντός ολίγων ημερών θα ζητά με μίσος την σταύρωσή Του. Γνωρίζει για το ακάνθινο στεφάνι, για τα ραπίσματα, τις ύβρεις, τα εμπτύσματα. Γνωρίζει για την εγκατάλειψη από τους Μαθητές Του. Γνωρίζει για τον Σταυρό.
Κι ενώ τα γνωρίζει όλα αυτά, δεν κάνει πίσω. Για την δική μας αγάπη και σωτηρία πορεύεται την οδό της θυσίας, εισοδεύει στην πόλη, εισοδεύει στο μαρτύριό Του, εισοδεύει και σε αυτόν ακόμη τον παμφάγο Άδη για να τον συντρίψει και να οδηγήσει τις ψυχές των εγκλωβισμένων νεκρών στην λυτρωτική Έξοδο προς το Φως της Αναστάσεως.
Σήμερα, Κυριακή των Βαΐων, ο Άρχοντας της Πίστεώς μας, μας διδάσκει με τον πλέον υποδειγματικό τρόπο να μην υποχωρούμε μπροστά στην αποστολή μας, διότι όσο επίπονη κι αν είναι αυτή, πάντοτε μια Ανάσταση μας ετοιμάζει.
Βλέποντας λίγα μόνο από τα νοήματα της Κυριακής των Βαΐων, κατανοούμε ότι δεν ήταν τυχαίο το γεγονός πως η ημέρα αυτή επελέγη για την Έξοδο, το δεύτερο γεγονός που τιμούμε σήμερα. Ο λόγος, ασφαλώς, για την γενναία Έξοδο των Ελεύθερων Πολιορκημένων από την Ιερή Πόλη του Μεσολογγίου, πριν διακόσια, ακριβώς, χρόνια.
Το δοξασμένο Μεσολόγγι, μία σπιθαμή γης με σημαντική, όμως, στρατηγική σημασία, τέσσερα ολόκληρα χρόνια ήταν ο φρικτός «πονοκέφαλος» των Οθωμανών, αλλά και μετά ακόμη από την πτώση του, έγινε η «ταφόπλακά» τους. Ήδη από το 1822, με πάνοπλο στρατό δεκάδων χιλιάδων ανδρών επιχειρούσαν να το καταλάβουν, πλην όμως, οι μόλις λίγες χιλιάδες υπερασπιστές της πόλης, με απαράμιλλη ανδρεία, έριχναν στο κενό κάθε προσπάθειά τους.
Η αντίστροφη μέτρηση άρχισε στα τέλη Φεβρουαρίου του 1826, όταν οι Οθωμανοί κατάφεραν να διακόψουν εντελώς τον ανεφοδιασμό της περιοχής. Οι δεκάδες χιλιάδες Αγαρηνοί δεν κατάφεραν να καταβάλουν τους μαχητές του Μεσολογγίου. Αυτό που τους κατέβαλε ήταν η πείνα, αυτή η αχαλίνωτη δύναμη της φύσης που σαν το σαράκι τους κατέτρωγε αδίστακτα.
Το ψωμί στο Μεσολόγγι λιγόστεψε. Οι προτάσεις για παράδοση της πόλης στους Αγαρηνούς έρχονταν η μία μετά την άλλη. Πλην όμως, προκαλούσαν μειδίαμα στους αθάνατους ήρωες, οι οποίοι ως άλλοι Λεωνίδες και Παλαιολόγοι έδιναν απόλυτη την απάντησή τους: «Καμία συνθηκολόγηση. Αν θέλετε το Μεσολόγγι, ελάτε να το πάρετε!».
Οι πολιορκούμενοι, για να τραφούν, στράφηκαν σε κάθε λογής χόρτα. Όταν κι αυτά τελείωσαν, με γάτες και με σκύλους έσπευσαν να αντιμετωπίσουν την πείνα τους. Κι αυτά, όμως, κάποτε τελείωσαν. Τότε, έστω έναν αρουραίο να κατάφερνε κάποιος να βρει, ευτυχισμένος ήταν. Και βέβαια, με όλα αυτά, δεν θέριζε μόνο η πείνα, αλλά και οι αρρώστιες. Γιατί, λοιπόν, τα υπέμειναν όλα αυτά; Γιατί να μην παραδώσουν την πόλη και να βρουν την ησυχία τους; Πρώτον, διότι, όπως λέει ο Κύριός μας: «αν ο σπόρος του σιταριού δεν πέσει στη γη και πεθάνει, μένει μόνος του· αν όμως πεθάνει, φέρνει πολύ καρπό» και, δεύτερον, διότι το σύνθημα «ελευθερία ή θάνατος» δεν το έκαναν απλώς σημαία, αλλά το είχαν φυτέψει μέσα στο ίδιο τους το DNA.
Στο μεταξύ, πού είναι οι διοικητές της επαναστατημένης Ελλάδας να βοηθήσουν τους θυσιασμένους αγωνιστές; Περί άλλα τυρβάζουν οι δυστυχείς. Αντί να κοιτάξουν το εθνικό συμφέρον και την εδραίωση της Επανάστασης, μόνο την τσέπη και την καρέκλα τους κοιτούν. Αντί να συνδράμουν σε βοήθεια του Μεσολογγίου, θεωρούν καλύτερο να σπαταλούν πολύτιμους πόρους στον βωμό ενός αδιανόητου εμφύλιου σπαραγμού.
Έτσι, το Μεσολόγγι έφθασε στα όρια. Το δράμα της πείνας κορυφώθηκε όταν έγιναν γνωστά ακόμη και περιστατικά νεκροφαγίας. Η ιστορία μνημονεύει, μεταξύ άλλων, πως κάποιο παιδί πέθανε από την πείνα και για να ζήσει η υπόλοιπη οικογένεια, έφαγε τμήματα από τις νεκρές του σάρκες. Οι αρχηγοί έπρεπε να αποφασίσουν. Μετά την μεσολάβηση του ατρόμητου Επισκόπου Ρωγών και Κοζύλης Ιωσήφ, η απόφαση βγήκε: Έξοδος! Ακόμη και την ύστατη αυτή στιγμή, η υποταγή και παράδοση της πόλης στους Οθωμανούς δεν ήταν στα σχέδιά τους. Αλίμονο αν έβλεπαν οι αθάνατοι να ξεπουλούνται σήμερα τα ιερά και τα όσια από ανθρώπους που ούτε μία ρανίδα ιδρώτα δεν έσταξαν για τα δίκαια του Έθνους μας. Οι ήρωες προτίμησαν να διατηρήσουν την ελευθερία τους και αν τους έμελλε να πεθάνουν, ήθελαν να πεθάνουν ελεύθεροι, με το κεφάλι ψηλά, με την χαρά ότι τήρησαν το χρέος τους αγωνιζόμενοι υπέρ Πίστεως και Πατρίδος.
Η Έξοδος αποφασίσθηκε για το Σάββατο του Λαζάρου το βράδυ, προς τα ξημερώματα της Κυριακής των Βαΐων. Φορώντας τα καλά τους, οι Εξοδίτες άφησαν πίσω τους το Μεσολόγγι και ήρθαν αντιμέτωποι με τις μανιώδεις ορδές των βαρβάρων. Έσπευσαν να προφθάσουν το εκούσιον Πάθος του Χριστού, ώστε να συναναστηθούν μαζί Του. Η Έξοδός τους δεν ήταν μόνο μία γεωγραφική μετατόπιση, αλλά και μία μετατόπιση από τα γήινα στα ουράνια. Η Έξοδος από την πόλη - σύμβολο της αυτοθυσίας ήταν για αυτούς Έξοδος από τα εξαντλημένα ηρωικά σώματά τους. Κι αφού οι ψυχές εξήλθαν από τα ματωμένα δοχεία της σαρκός, πέταξαν προς την Αθανασία χαρούμενες και δαφνοστεφανωμένες απ᾽ την Δόξα, , ενώ τα στρατεύματα των Αγίων Αγγέλων μετά βαΐων και κλάδων τις υποδέχθηκαν βοώντας: απολαύστε, λοιπόν, τους καρπούς της Ελευθερίας!
Το αίμα των μαρτύρων του Μεσολογγίου σαν εκλεκτό θυμίαμα πλημμύρισε όλη την οικουμένη και τότε ξέσπασε ένα τέτοιο κύμα φιλελληνισμού, ώστε η οθωμανική κατοχή της Ελλάδος άρχισε να μετρά αντίστροφα. Συνάμα δε, κατόρθωσε να διαλύσει, έστω και προσωρινά, την καταραμένη εμφύλια διχόνοια.
Έτσι, λοιπόν, η θυσία των αθανάτων δεν πήγε χαμένη. Όπως έγραψε η Γενικὴ Ἐφημερὶς τῆς Ἑλλάδος: «τὸ Μεσολόγγιον ἔπεσε, ἀλλὰ καὶ πεσὸν ζεῖ. [...] Ὁ Ἰμπραήμης κὶ ὁ Κιουταχὴς φαίνονται νικηταί, ἀλλ᾽ εἶναι νικημένοι».
Πρωτίστως, λοιπόν, για τον Κύριό μας, ο Οποίος θυσίασε Εαυτόν ώστε της αθανάτου ζωής να αξιωθούμε με την Ανάστασή Του, και έπειτα για αυτούς τους ήρωες που έδωσαν όλο τους το «είναι» στον αγώνα για την ελευθερία μας, θα γίνει, ακολούθως, η Ιερά Λιτανεία της Μητροπόλεώς μας. Ας έχουμε το μυαλό μας στραμμένο, αφ᾽ ενός, στα Ιεροσόλυμα. Να σηκώσουμε τους κλάδους των φοινίκων και να υμνήσουμε τον Κύριο, καθώς έρχεται να σταυρωθεί για όλους εμάς, και με εντιμότητα να Του πούμε αποφασιστικά: εμείς ποτέ δεν θα φωνάξουμε -ούτε με λόγια, αλλά ούτε και με πράξεις- το «σταυρωθήτω». Αφ᾽ ετέρου, ας στρέψουμε τον νου μας στο Μεσολόγγι, προσευχόμενοι με ευγνωμοσύνη ο Θεός να χαρίζει την ανάπαυση στους αθάνατους ήρωες.
Σας παρακαλώ, αδελφοί μου, μην ξεχάσουμε ποτέ ότι το δένδρο της ελευθερίας μας ποτίσθηκε με αίμα και ότι αυτό το αίμα κυλάει στις φλέβες μας.
Καλό Πάσχα!
